Gezocht: burgerwetenschappers om luchtkwaliteit te meten

Oostrozebeke werd door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) geselecteerd voor een pilootproject rond fijn stof. Deze winter gaan inwoners zelf met een sensor op pad om de luchtkwaliteit in het centrum in kaart te brengen. Daarvoor zoeken we enthousiaste vrijwilligers. Ben jij een van hen?

Waarom meten we?

Fijn stof zie je niet, maar je ademt het wel in. De kleinste deeltjes dringen diep door in je longen en kunnen bijdragen aan luchtwegaandoeningen en hart- en vaatziekten. Het komt onder meer van verkeer, industrie, houtverbranding en veeteelt. Vooral in de winter, wanneer kachels en open haarden branden, kan de concentratie plaatselijk flink oplopen.

Oostrozebeke telt heel wat industrie die fijn stof kan uitstoten en er is veel veeteelt. Toch lagen de waarden bij eerdere metingen (Airscan) net in het centrum verrassend hoog. Met dit project willen we samen met VMM uitzoeken waar en wanneer er meer fijn stof in de lucht hangt en of er lokale ‘hotspots’ zijn. Tegelijk krijg je als inwoner zelf meer inzicht in de lucht die je dagelijks inademt.

Het project is een samenwerking tussen VMM, de gemeente en de werkgroep luchtkwaliteit van de Minaraad. Ook in buurgemeente Wielsbeke wordt gemeten.

Waar meten we?

De metingen vinden plaats in het centrum van Oostrozebeke, een zone van ongeveer 1,50 km² rond de kerk, de Hoogstraat en de Wielsbekestraat. Op de kaart bij dit artikel zie je de precieze afbakening. Enkel metingen binnen deze zone tellen mee. 

Hoe meten we?

Met een mobiele sensor. Je krijgt een kleine fijnstofsensor die je aan je jas, rugzak of fiets bevestigt. Daarmee wandel, loop of fiets je geregeld door de wijk. Een lampje toont meteen hoe het met de lucht gesteld is: blauw is goed, rood is slecht. Zo ontstaat een beeld van hoe fijn stof zich over het centrum verspreidt.

Met een vaste sensor. Enkele deelnemers – bij voorkeur mensen die hinder ervaren, bijvoorbeeld van houtrook – kunnen ook een vaste sensor aan hun woning laten hangen. Die sensor wordt buiten aan een raam bevestigd en verbruikt nauwelijks stroom. Zo brengen we pieken en terugkerende patronen in beeld.

Wat verwachten we van jou?

  • Je woont binnen de meetzone, of je komt er zo vaak dat je er minstens twee uur per week kunt rondwandelen of -fietsen. Enkel metingen binnen de zone tellen mee.
  • Tussen 18 januari en 14 maart 2027 ga je minstens drie keer per week met de sensor op pad, samen goed voor ongeveer twee uur per week.
  • Je meet ook eens ’s avonds of in het weekend. Vooral avondmetingen zijn waardevol: dan zijn de meeste mensen thuis en branden de kachels. Enkel je vaste route naar het werk volstaat niet.
  • Bij regen of harde wind hoef je niet te meten.
  • Wat je onderweg opmerkt (de geur van houtrook of uitlaatgassen bijvoorbeeld) noteer je in een eenvoudig online logboek.

Wat krijg jij ervoor terug?

  • Een gratis sensor in bruikleen voor de hele meetperiode.
  • Een infosessie door VMM, met uitleg over het toestel en het online dashboard.
  • Toegang tot dat dashboard, waar je je eigen metingen kunt volgen.
  • Een slotmoment in het voorjaar waarop VMM de resultaten voorstelt.
  • En vooral: je helpt mee om de luchtkwaliteit in onze gemeente beter te begrijpen.

Inschrijven

Stel je kandidaat om mee te doen aan het pilootproject ‘Fijn stof meten in woonwijken’ vóór 8 december 2026.
Inschrijven kan via deze link: Ik wil mee fijn stof meten 

Geen tijd om zelf te meten? Vertel het dan zeker aan je buren in het centrum!

Kalender

  • Vóór 8 december 2026: inschrijven.
  • Week van 14 december 2026: je hoort of je geselecteerd bent.
  • Eerste week van januari 2027: afhalen sensoren. Locatie en datum krijg je nog toegestuurd. Kan je er niet bij zijn? Haal dan je sensor af tijdens het infomoment van 14 januari.
  • Donderdag 14 januari 2027 om 19 u.: infomoment over de meettoestellen. Locatie: Ernest Brengierzaal, Ontmoetingscentrum "Mandelroos", Gemeenteplein 1, Oostrozebeke.
  • Van 18 januari tot 14 maart 2027: meetperiode.
  • Tweede helft maart: terugbrengen sensoren. Exacte locatie en datum krijg je nog toegestuurd.
  • Mei - juni 2027: voorstelling van de resultaten. Exacte locatie en datum krijg je nog toegestuurd.